|
OBJEKTI
ISLAMSKE
KULTURE U VLASENICI
Vlasenica (668m nv) nalazi se na sjeveroistočnoj strani
planine Javora, na raskršću puteva prema Zvorniku,
Srebrenici, Kladnju, Han-Pijesku i Sarajevu. Do 1978.
godine u Vlasenici su živjeli samo muslimani i srbi.
Godine 1879. bilo je u Vlasenici 330 kuća
(1640 stanovnika – 1374 muslimana, 258
pravoslavnih i 8 jevreja). Godine 1885.
bilo je 413 kuća (1957 stanovnika –
1394 muslimana, 488 pravoslavna, 36
rimokatolika, 38 jevreja i 1 grkokatolik).
Godine 1921. bilo je 438 kuća,
domaćinstava 427, a broj stanovnika spao je na
1766. Prema tome, broj kuća je od 1879. –
1921. godine porastao za 108, a broj
stanovnika se povećao samo za 136. Ovom je razlog
iseljavanje, nestašica posla i I svjetski rat.
SULTAN –
FATIHOVA DŽAMIJA
Ova
građevina bila je srednjih dimenzija: s drvenom munarom
i dva ulaza. Njen strop bio je izveden u obliku kupole
od rezbarenog drveta. Ovo je hajrat sultan Muhamed –
hana, godina 1 (2) 71 (1854./`55.). Dobrotvori
obnove džamije su: ... aga Husejin efendija i Salih –
aga. Uz ovu džamiju postojalo je i manje mezarje sa
nekoliko nišana, kao i jedno turbe za koje Vlaseničani
kažu da je označavalo mezar «nekog» šehida. Turbe je
porušeno a do danas su sačuvana svega tri nadgrobna
spomenika. Tu je sahranjen imam i hatib ove džamije
Tuzlak hadži Ibrahim ef. (umro 1310.h/g (1892./1893
godine)). Imami: Mustafa ef. Čurta, Husejn ef.
Demirović, hafiz Sejfo ef. Mehanović, hafiz Mustafa ef.
Sušić.
ČARŠIJSKA
«HAJRIJA» DŽAMIJA
Nad ulaznim vratima uklesana
je u kamenu (1310.h/g – 1892. godina). Džamija je
građena od tvrdog materijala: kamena, cigle i drveta,
pokrivena pocinčanim limom. Debljina zidova je bila
60 cm. Munara je od betonskih elemenata, visoka oko
20 m. Džamija je dobro osvijetljena jer ima 17
prozora, veličine 215x95 cm na luk. Mihrab je
posebno ozidan, bez dekora. Minbera i ćurs su od drveta.
KATALOG
IMAMA:
Prvi
imam ove džamije bio je Hadži hafiz Mustafa ef.
Čohodarević, Zejnil ef. Čolić, hafiz Muhamed ef.
Avdagić, Hadži Mehmed ef. Mrahorović, Sifat ef. Jahić,
Bilal ef. Hasanović, Hifzi ef. Suljkić, Abdulgafar ef.
Jukić, Abdulgafar ef. Zenunović, Ali ef. Pandžo, Muhamed
ef. Lugavić, Redžep ef. Radončić, Smajo ef. Nukić, Enver
ef. Alić, Munib ef. Ahmetović, a današnji imam je Nurdin
ef. Grahić. Mujezini su bili: Sejfo Sušić i Jusufaga
Ferizović.
MEKTEBI
IBTIDAIJA
U
kalendaru «Mekteb» za 1908/09. školsku godinu,
koji je izlazio u Sarajevu, ima podatak da je u toj
školskoj godini u Vlasenici radila samo jedna mektebi
ibtidaija. Mekteb je imao 71 polaznika. Nastavu
su održavala dva mu`allima i to: hafiz Ibrahim ef.
Fazlić i hafiz Mustafa ef. Aljić – Čohodarević. Zgrada u
kojoj je radila mektebi ibtidaija, bila je pod zakup od
240 kruna godišnje. Poslije I svjetskog rata
napravljena je od tvrdog materijala mektebi ibtidaija
dimenzija 10x9 m, pokrivena crijepom. Ovaj mekteb bio je
lociran od ulaza u «Hajriju» džamiju oko 15 m
pored glavne ulice. Mekteb je porušen i na njegovoj
lokaciji podignuta je stambena zgrada. U ovom mektebu
bili su nastavnici: hafiz Mustafa ef. Aljić –
Čohodarević, hafiz Sejfo ef. Mehanović i hafiz Mustafa
ef. Sušić.
MEDRESA
Uz
staru džamiju (Sultan Fatiha) na trgu bila je Medresa,
kako se kaže lokalnog značaja, a radila je do poslije I
svjetskog rata. Skoro u svim medresama Osmanske imperije
izučavali su se uglavnom isti predmeti. Pored arapskog
jezika, u medresama se izučavalo tumačenje Kur`ana,
islamska tradicija, šerijatsko pravo, nasljedno pravo,
dogmatika i teologija, logika, retorika, itd. Muderrisi
za koje se zna bili su: Hadži Ejub ef. i posljednji
Husejn ef. Demirović.
Iz Vlasenice bile
su kadije (šerijatske sudije): Bušatlić hfz. Abdulah
Ajni, Džindo Hajdar ef., Hadžiomerović Mehmed ef., Kadić
Husejn ef., Kadić Ševkija ef. Od 1907.-1987.
godine iz Vlasenice i okoline, Gazi Husrev – begovu
medresu u Sarajevu završili su: hafiz Sejfo Mehanović,
Husejn Kadić, Mehmed Brezić (Gojčin), Hasan
Hasanefendić, Alije Topčić.
|
